सन् २०२२ को विश्वकप समाप्त भएपछि गोल्डेन बुट ट्रफी हात पार्दा पनि किलियन एमबाप्पे मुस्कुराउन सकेनन्।
फ्रान्स फाइनलमा अर्जेन्टिनासँग पराजित भएको थियो, यद्यपि उनले ह्याट्रिक गरेका थिए। गोलले सधैं उपाधि दिलाउँदैन तर उत्कृष्ट गोलकर्ता स्ट्राइकरले टोलीलाई जितको अवसर भने अवश्य दिलाउँछन्।
विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता विश्वकपको अर्को संस्करण नजिकिँदै गर्दा गोल्डेन बुट विजेताहरूमा देखिने विशेषताहरूको समीक्षा गर्दैछौं र २०२६ मा शीर्ष गोल स्कोरर बन्न सक्ने प्रमुख दाबेदारहरूबारे चर्चा गर्दैछौं।
अनुभवी खेलाडीहरूका लागि इतिहास अनुकूल छैन
इंग्ल्याण्डका ह्यारी केनका लागि यो अवसर कम पर्न जान्छ किनभने इतिहासले देखाउँछ कि ३० वर्ष वा सोभन्दा माथिका खेलाडीले विश्वकप गोल्डेन बुट जित्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ।
अहिलेसम्म यस्तो केवल एकपटक मात्र भएको छ। सन् १९९८ को फ्रान्स विश्वकपमा ३० वर्षीय डाभोर सुकेरले ६ गोल गर्दै क्रोएसियालाई तेस्रो स्थान दिलाएका थिए।
सुकेर अपवाद हुन्। औसतमा गोल्डेन बुट विजेताको उमेर २४.७ वर्ष रहेको छ। सन् २०२२ मा २४ वर्षीय एमबाप्पेले ३५ वर्षीय लियोनेल मेसीभन्दा एक गोल बढी गर्दै यो औसतलाई अझ तल झारेका थिए।
सबैभन्दा कम उमेरमा गोल्डेन बुट जित्ने कीर्तिमान हंगेरीका फ्लोरियन अल्बर्टको नाममा छ। उनले सन् १९६२ को चिली विश्वकपमा २० वर्ष ८ महिनाको उमेरमा संयुक्त रूपमा यो पुरस्कार जितेका थिए। स्पेनका १८ वर्षीय लामिन यामलले पनि यो कीर्तिमानतर्फ नजर लगाएका हुन सक्छन्।
सफल स्ट्राइकरलाई दुई कुरा आवश्यक पर्छन्—ती हुन् उत्कृष्ट पास उपलब्ध गराउने टोली र प्रतियोगितामा लामो यात्रा। तसर्थ पाँचपटकको विश्व विजेता ब्राजिलले विश्वकप इतिहासका ६ गोल्डेन बुट विजेता पाउनु आश्चर्यजनक होइन।
ब्राजिलका पहिलो गोल्डेन बुट विजेता सन् १९३८ का लियोनिडास थिए भने पछिल्ला विजेता सन् २००२ का रोनाल्डो हुन्। समूह चरणमा धेरै गोल गर्नु राम्रो सुरुआत हो, तर नकआउट चरणमा टोली अघि बढ्न सकेन भने गोल्डेन बुट जित्न निकै कठिन हुन्छ।
सन् २०१८ को रुस विश्वकपमा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको अवस्था यही थियो। उनले समूह चरणमा ४ गोल गरे, तर पोर्चुगल अन्तिम १६ बाट बाहिरियो। उता ह्यारी केनले ६ गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई सेमिफाइनलसम्म पुर्याए।
यद्यपि एउटा ठूलो अपवाद पनि छ। सन् १९९४ को अमेरिका विश्वकपमा ओलेग सालेन्कोले रुस समूह चरणबाटै बाहिरिए पनि गोल्डेन बुट जितेका थिए। उनले क्यामरुनमाथि ६–१ को जितमा ५ गोल गरेका थिए र कुल ६ गोलसहित प्रतियोगिताकै सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका थिए।
थोमस मुलरले सन् २०१० को दक्षिण अफ्रिका विश्वकपअघि जर्मनीका लागि कुनै गोल गरेका थिएनन्। विश्वकपपछि गोल्डेन बुट जित्दै उनले भनेका थिए, “म भाग्यमानी थिएँ। ठीक समयमा उत्कृष्ट लयमा पुगेँ।”
सन् २००९–१० बुन्डेसलिगा सिजनमा मुलरलाई बायर्न म्युनिखले लोनमा पठाउने वा बेच्ने सम्भावना थियो। तर त्यसपछि लुइस भान गाल प्रशिक्षक बने र मुलर नियमित खेलाडी बने।
त्यस सिजन उनले १३ गोल र ११ असिस्ट गर्दै बायर्नलाई लिग उपाधि जिताउन मद्दत गरे र उत्कृष्ट फर्ममा विश्वकप पुगे।
गोल्डेन बुट विजेताहरूमा यस्तो किस्सा सामान्य देखिन्छ। घरेलु लिगमा शीर्ष चारभन्दा बाहिर रहने क्लबका खेलाडीले विश्वकप गोल्डेन बुट जितेको घटना केवल दुईपटक मात्र भएको छ।
सन् २०१० मा मुलरले निकै अनुभवी खेलाडीहरूलाई पछि पार्दै गोल्डेन बुट जितेका थिए।
२० वर्षीय मुलर र उरुग्वेका डिएगो फोर्लानले तेस्रो स्थानको खेलमा एक–एक गोल गरेपछि उनीहरू स्पेनका डेभिड भिया र नेदरल्यान्ड्सका वेस्ली स्नाइडरसँग ५–५ गोलमा बराबरी भएका थिए।
भिया र स्नाइडरलाई जोहानेसबर्गमा भएको फाइनलमा गोल गरेर गोल्डेन बुट जित्ने अवसर थियो, तर दुवैले गोल गर्न सकेनन्। त्यसपछि असिस्ट संख्याका आधारमा विजेता तय गरियो।
मुलरका ३ असिस्ट निर्णायक बने। यदि गोल र असिस्ट दुवै बराबर भएमा, फिफाले कम समय मैदानमा बिताउने खेलाडीलाई गोल्डेन बुट प्रदान गर्छ।
विश्वकप २०२६ गोल्डेन बुटका मुख्य दाबेदार को–को छन् ?
अहिलेसम्म कुनै खेलाडीले विश्वकप गोल्डेन बुट दुईपटक जित्न सकेको छैन। तर यसपटक दुई खेलाडीले इतिहास रच्न सक्छन्।
किलियन एमबाप्पे
एमबाप्पेले विश्वकप छनोटमा ४ गोल गरेका छन्। बलियो फ्रान्सेली टोली प्रतियोगिताको अन्तिम चरणसम्म पुग्ने सम्भावना भएकाले उनी प्रमुख दाबेदार हुन्।
ह्यारी केन
३२ वर्षीय केन औसत गोल्डेन बुट विजेताभन्दा धेरै उमेरका छन्। तर यस सिजन क्लबका लागि ५४ गोल गरेका उनले आफू असाधारण स्ट्राइकर भएको प्रमाण दिएका छन्। यदि प्रशिक्षक थोमस टुकेलको टोली धेरै अगाडि पुग्यो भने केनबाट गोलको वर्षा हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
लियोनल मेसी
मेसीले करिअरमा थुप्रै व्यक्तिगत पुरस्कार जितेका छन्, तर गोल्डेन बुट भने जितेका छैनन्। ३८ वर्षको उमेरमा विश्वकप २०२६ उनको अन्तिम अवसर हुन सक्छ।
लामिन यामल
फाइनल हुनुभन्दा एक साताअघि मात्र १९ वर्ष पुग्ने यामल युवा पुस्ताका सबैभन्दा खतरनाक दाबेदार हुन्। स्पेनले युरो २०२४ मा देखाएको प्रदर्शनले उनीहरू लामो यात्रा गर्न सक्ने संकेत दिएको छ।
एर्लिङ हालान्ड
म्यानचेस्टर सिटीका स्ट्राइकर हालान्डले यस सिजन लिगमा २६ गोल गरेका छन्। उनले विश्वकप छनोटका ८ खेलमा १६ गोल गरेका थिए। यद्यपि उनको सम्भावना नर्वे प्रतियोगितामा कति टाढासम्म पुग्छ भन्नेमा निर्भर रहनेछ।
क्रिस्टियानो रोनाल्डो
चार फरक क्लबका लागि १०० भन्दा बढी गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी रोनाल्डोले साउदी अरेबियामा सफल सिजन बिताएका छन्। ४१ वर्षको उमेरमा पनि उनको लक्ष्य गोल्डेन बुट हुनेछ।
पोर्चुगलले सन् २००६ यता विश्वकप नकआउट चरणमा केवल एक खेल जितेको इतिहास भए पनि, ब्रुनो फर्नान्डेसजस्ता उत्कृष्ट सिर्जनात्मक खेलाडीका कारण टोलीसँग अन्तिम चरणसम्म पुग्ने क्षमता छ।
फर्नान्डेसले हालै सम्पन्न प्रिमियर लिगमा २१ असिस्ट प्रदान गर्दै एक सिजनमा सर्वाधिक असिस्ट प्रदान गर्ने खेलाडीको कीर्तिमान बनाएका थिए। पक्कै यसले उनका ‘टिममेट’ रोनाल्डोलाई गोल गर्ने अवसर सिर्जना हुन सक्छ।
भिनिसियस जुनियर
२५ वर्षीय भिनिसियसले रियल मड्रिडका लागि यस सिजन सबै प्रतियोगितामा २१ गोल र १४ असिस्ट गरेका छन्। यद्यपि, कमजोर छनोट अभियानपछि ब्राजिलले उनलाई पर्याप्त अवसर दिलाउन सक्छ वा सक्दैन भन्ने प्रश्न छ।
उस्मान डेम्बेले
डेम्बेलेले पेरिस सेन्ट–जर्मेनका लागि यस सिजन १९ गोल गरेका छन्। फ्रान्ससँग आक्रमणमा प्रशस्त विकल्प छन् र उनी नियमित खेलाडी बन्ने सम्भावना उच्च छ।
लाउटारो मार्टिनेज र जुलियन अल्भारेज
अर्जेन्टिनाका यी दुई खेलाडी पनि बलिया दाबेदार हुन्। मार्टिनेजले कोपा अमेरिका २०२४ मा ५ गोल गर्दै गोल्डेन बुट जितेका थिए भने अल्भारेजले एट्लेटिको मड्रिडका लागि उत्कृष्ट सिजन बिताएका छन्।
अन्य सम्भावित दाबेदार
मुख्य दाबेदारबाहेक यी खेलाडीले पनि सबैलाई चकित पार्न सक्छन्। जमाल मुसियाला (जर्मनी), मिकेल ओयार्जाबाल (स्पेन) अलेक्जान्डर इसाक (स्विडेन), भिक्टर ग्योकेरेस (स्विडेन), राफिन्हा (ब्राजिल), इगोर थियागो (ब्राजिल), माइकल ओलिसे (फ्रान्स), रोमेलु लुकाकु (बेल्जियम)।
FOUNDER/CHIEF EDITOR :
