युरोपनेपाली खबर ।
पोर्चुगल — युरोपेली मुलुक पोर्चुगल गणतन्त्रका लागि भोलि आइतबार (१८ जनवरी २०२६) राष्ट्रपतिको चुनाव हुँदैछ । लामो समयदेखि राष्ट्रप्रमुख रहेका वर्तमान राष्ट्रपति मार्सेलो रेबेलो दि सौसाको कार्यकाल सकिन लागेसँगै मुलुकमा नयाँ राष्ट्रपतिको चुनाव हुन लागेको हो ।
वर्तमान संविधान अनुसार कुनै पनि व्यक्तिले लगातार दुई कार्यकालभन्दा बढी राष्ट्रपति पदमा रहन नमिल्ने भएकाले यसपटकको चुनावले पोर्चुगललाई नयाँ नेतृत्व दिने निश्चित छ, जसले गर्दा यो चुनावलाई ऐतिहासिक र महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।
यस पटकको चुनावी मैदानमा विभिन्न राजनीतिक विचारधारा बोकेका र स्वतन्त्र गरी करिब आधा दर्जनभन्दा बढी उम्मेदवारहरूले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । प्रमुख प्रतिस्पर्धीहरूमा पोर्चुगलको जलसेनाका पूर्व प्रमुख (एडमिरल) हेनरिक गौभिया इ मेलो, जो कोभिड खोप अभियानको सफलताका कारण जनतामाझ निकै लोकप्रिय छन्, र सत्तारुढ सोसलिस्ट पार्टी (PS) का पूर्व नेता एन्टोनियो जोसे सेगुरोको नाम अग्रपंक्तिमा आउँछ । त्यसैगरी, सेन्टर-राइट (PSD) को समर्थन प्राप्त लुइस मार्केस मेन्डेस र आप्रवासन विरोधी कडा नीति लिएको अति दक्षिणपन्थी पार्टी ‘सेगा’ (Chega) का नेता आन्द्रे भेन्चुरा पनि बलियो दाबेदारका रूपमा देखिएका छन् । यसबाहेक, लिबरल इनिसिएटिभ र बामपन्थी ब्लकका उम्मेदवारहरूले पनि चुनावी प्रतिस्पर्धालाई रोचक बनाएका छन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार कुनै पनि उम्मेदवारले पहिलो चरणमै ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याउन नसकेमा फेब्रुअरीमा दोस्रो चरणको चुनाव (Run-off) हुने सम्भावना प्रबल छ ।
खराब मौसम र जाडोको बाबजुद पनि उम्मेदवारहरू सडकमा ओर्लिएर अन्तिम कसरत गरिरहेका छन् भने सामाजिक सञ्जालमा पनि विज्ञापन र भिडियो सन्देशहरूको बाढी नै आएको छ ।
पोर्चुगलमा रहेका नेपाली समुदायका लागि पनि यो चुनाव विशेष चासोको विषय बनेको छ । विशेषगरी आप्रवासन नीति, आवास (हाउसिङ) को समस्या र स्वास्थ्य सेवामा सुधारजस्ता मुद्दाहरू यसपालिको चुनावका मुख्य एजेन्डा हुन् । केही उम्मेदवारले आप्रवासी नीतिमा कडाइ गर्ने कुरा उठाइरहँदा, अन्य उम्मेदवारहरूले समावेशी र लचिलो नीतिको पक्षपोषण गरेका छन् ।
त्यसैले यहाँ बस्ने नेपालीहरूले कुन उम्मेदवारले जित्छ र भविष्यमा बन्ने सरकारलाई कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरालाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् । आइतबार हुने मतदानले नै पोर्चुगलको आगामी ५ वर्षको राष्ट्र प्रमुख तय गर्नेछ ।
यस्तो छ मत सर्वेक्षण :
अति दक्षिणपन्थीहरू अगाडि, दोस्रो चरणको मतदान हुने सम्भावना !
सर्जियो गोन्काल्भेस र आन्द्रेई खालिपबाट
पोर्चुगलमा बढ्दो राजनीतिक विभाजनको बीचमा आइतबार हुने राष्ट्रपति चुनावमा ४० वर्षमा पहिलो पटक दोस्रो चरणको मतदान आवश्यक पर्ने लगभग निश्चित देखिएको छ र दोस्रो चरणमा स्थानको लागि पुनः चुनाव गराउनु पर्ने ताजा जनमत सर्वेक्षणले देखाएको छ ।
पोर्चुगलमा राष्ट्रपति पद धेरै हदसम्म औपचारिक भूमिका हो तर उनले केही प्रमुख शक्तिहरू प्रयोग गर्दछ, जसमा केही परिस्थितिहरूमा संसद विघटन गर्ने, तुरुन्तै संसदीय चुनाव बोलाउने र कानूनलाई भिटो गर्ने समावेश छ।
बुधबार पब्लिको दैनिकले प्रकाशित गरेको क्याथोलिका विश्वविद्यालय पोलस्टरहरूले गरेको सर्वेक्षण अनुसार, मुख्य विपक्षी दल सेगाका अति दक्षिणपन्थी, संस्थापन विरोधी नेता आन्द्रे भिन्तुरा २४% मतदानको आशयका साथ अगाडि छन्, जसलाई २३% मा समाजवादी पार्टीका एन्टोनियो जोस सेगुरोले पछ्याएका छन् ।
१,७७० मतदाताहरूको सर्वेक्षणमा २.२% त्रुटिको मार्जिन दिइएकोमा, व्यवसाय-समर्थक लिबरल इनिसिएटिभ पार्टीका युरोपेली संसदका सदस्य जोआओ कोट्रिम डे फिगुइरेडो पनि १९% मतका साथ उल्लेखनीय समर्थन देखिएको छ ।
सत्तारुढ दल केन्द्र-दक्षिणपन्थी सामाजिक डेमोक्र्याट (PSD) द्वारा समर्थित लुइस मार्केस मेन्डेस सहित अन्य दुई उम्मेदवारहरूले १४% मत पाएको सर्वेक्षणले देखाएको छ।
गत हप्तामा भएका साना ट्र्याकिङ पोलहरूले शीर्ष पाँच राष्ट्रपति उम्मेदवारहरू बीचको दूरी अझ कडा देखाएको छ।
राजनीतिक विभाजन
पोर्चुगलले आफ्नो दक्षिणपन्थी तानाशाहीलाई फ्याँकेको पाँच दशकमा सन् १९८६ मा केवल एक पटक राष्ट्रपति चुनावको लागि दोस्रो चरण आवश्यक परेको थियो, जसले अति-दक्षिणपन्थीहरूको उदय र मुख्यधारा PSD र समाजवादी दलहरूसँग मतदाताहरूको मोहभंगसँगै राजनीतिक परिदृश्य कति जटिल भएको छ भनेर देखाएको छ ।
मतदाताहरूको मत विभाजन जारी रहँदा गत वर्षको संसदीय चुनावमा दुई परम्परागत दलका उम्मेदवारहरूले आफ्ना दलहरूबाट प्राप्त गरेको भन्दा कम मत प्राप्त गर्ने सम्भावना छ", राष्ट्रपति निर्वाचनमा चेगाले समाजवादीहरूलाई उछिनेको देखिएको राजनीतिक विश्लेषक एन्टोनियो कोस्टा पिन्टोले भने ।
भेन्तुराले पछिल्लो सर्वेक्षणको नेतृत्व गरे पनि, विश्लेषकहरूले हालैका सबै मत सर्वेक्षणहरूमा ६०% भन्दा बढी मतदाताहरूको उनको उच्च अस्वीकृति दरलाई औंल्याएका छन्, जसले अर्थ उनी शीर्ष चार दावेदारहरू मध्ये कुनै पनि विरुद्ध दोस्रो चरणमा हार्नेछन्।
तर दोस्रो चरणमा पुग्नु सम्भवतः भिन्तुराको लागि "आफैमा विजय" हुनेछ, कोस्टा पिन्टोले भने, जसले चेगालाई अल्पसंख्यक केन्द्र-दक्षिणपन्थी सरकारसँग बढी लाभ प्राप्त गर्न मद्दत गर्दछ।
लिस्बनको क्याथोलिका विश्वविद्यालयका जोस कास्टेलो ब्रान्कोले भने कि यो दौडमा एउटा कुरा निश्चित देखिन्छ कि भिन्तुराले विपक्षी नेताको रूपमा "पोर्चुगलको राजनीतिक केन्द्रमा आफ्नो स्थान बलियो बनाउँदैछन्"।
FOUNDER/CHIEF EDITOR :
